Filtre sonucu değiştiğinde ekran okuyucu kullanıcısı bunu anlayabiliyor mu?
Bir katalog filtresine basınca kartlar değişebilir; fakat değişim yalnız görüntüde kalırsa ekran okuyucu kullanan kişi işlemin tamamlandığını fark etmeyebilir. Buradaki karar, bütün ürün listesini seslendirmek değil, işlemin durumunu anlaşılır biçimde bildirmektir. Varsayımsal bir malzeme kataloğunda “üç sonuç bulundu” örneğiyle kontrol adımlarını kuracağız. Bu yazı belirli bir müşteri sitesinin erişilebilirlik denetimi değildir; kapak da değişim bildirimini anlatan temsili bir sahnedir.
1. Görünen mesajla değişen listeyi ayırın
Varsayımsal katalogda “Dış mekân” filtresi seçilince altı ürün üç ürüne düşsün. Ürün kartları sonuç içeriğidir; “3 ürün bulundu” ise işlemin kısa durumudur. W3C’nin durum mesajları açıklaması bu ayrımı yapar: odak almadan güncellenen kısa sonuç veya bekleme mesajları yardımcı teknolojilerce belirlenebilmelidir. Tasarım dosyasında yalnız kartları değil, yükleniyor, tamamlandı ve sonuç yok durumlarını da gösterin. Bir dönen simgeyi tek geri bildirim olarak bırakmayın; işletmenin kullandığı terimlerle kısa ve açık bir açıklama hazırlayın.
2. Normal sonuç için sakin bir bildirim seçin
MDN, status rolünün dolaylı olarak nazik bir canlı bildirim alanı oluşturduğunu açıklar. Teknik ekip kısa sonuç metnini uygun bir status alanında güncelleyebilir; sıradan bir filtre sonucu için kullanıcının odağını oraya taşımak gerekmez. Bu, bütün kataloğa canlı alan eklemek anlamına gelmez. Her kartın metnini art arda okutmak, kişinin asıl görevini zorlaştırabilir. Tasarım kararınızın amacı, seçimin uygulandığını haber vermek ve ürünleri kişinin kendi sırasıyla incelemesine izin vermek olsun.
3. Hızlı seçimlerde eski sonucu duyurmayın
Kullanıcı önce ahşabı, hemen ardından metali seçsin. İlk isteğin yanıtı daha geç gelirse ekranda eski filtreye ait sonuç veya yanlış sayı görünmemeli. Teknik kabul listesine bu sırayı ekleyin: aktif seçim ile görünen ürünler ve duyurulan sayı aynı isteğe ait olmalı. Her küçük klavye hareketinde yeni bir anons üretmek yerine tamamlanan, anlamlı değişimi bildirin. Yavaş bağlantıda bekleme mesajını ve işlem bitince oluşan sonucu birlikte deneyin. Önceki durumun ekranda kalması da kullanıcıyı yanlış yönlendirebilir.
4. Klavye odağını ve boş sonucu birlikte test edin
Filtreyi klavyeyle seçtikten sonra odağın kaybolmadığını ve sıradaki kontrole geçilebildiğini kontrol edin. Sonuç kalmadığında görünür “Eşleşen ürün yok” mesajıyla filtreleri temizleme adımı sunun. Kısa bildirimi duyan kişi temizleme düğmesine normal gezinmeyle ulaşabilsin. Bu durum için bütün sayfayı yeniden okutmak veya beklenmedik bir pencere açmak gerekmeyebilir. Gerçek bir ekran okuyucu ve tarayıcı birleşimiyle deneme yapın; yalnız HTML içinde bir rol bulunduğunu görmek, deneyimin doğru çalıştığını tek başına kanıtlamaz.
5. Teslim kontrolünü küçük bir görevle bitirin
Test görevi şu olabilir: “Dış mekân malzemelerini seç, kaç sonuç olduğunu öğren, sonra seçimi temizle.” Görünür sayı, duyulan mesaj, klavye odağı ve listelenen kartları aynı kayıtta karşılaştırın. Cihaz, tarayıcı, ekran okuyucu ve test tarihini yazın; gözlenmeyen diğer ortamlar için sonuç uydurmayın. Web tasarım tesliminde bu kontrolü katalog filtreleri rehberiyle birlikte kullanabilirsiniz. Sonuç bulunamadığında ne önerileceğini boş arama sonucu rehberi ayrıca ele alır. Kısa bildirim, anlaşılır katalog yapısının tamamlayıcısıdır.
Sık sorulan sorular
Bütün ürün listesini canlı alan yapmak gerekir mi?
Genellikle kısa durum bildirimi ayrı tutulur. Gereksiz uzun anons üretmeden gerçek ekran okuyucu davranışını test edin.
Status rolü eklemek tek başına yeterli mi?
Hayır. Mesajın zamanı, doğruluğu, görünürlüğü ve odağın korunması da gerçek kullanımda kontrol edilmelidir.