Web videosunda altyazı, çeviri ve metin dökümü nasıl ayrılır?
Bir ürün videosunu sessiz izleyen kişi, konuşmacının ne anlattığını okuyabilmelidir. Fakat yalnız konuşma metni, ekranda sessizce gösterilen bir parçanın adını veya önemli bir uyarı sesini açıklamayabilir. Türkçe videoya İngilizce çeviri eklemek de bütün bu ihtiyaçları aynı anda çözmez. Buradaki karar videoyu daha hızlı yüklemek değil, içerdiği bilginin farklı izleme ve okuma koşullarında anlaşılmasını sağlamaktır.
Önce videodaki bilgi türlerini çıkarın
Özgün eğitim örneğimiz kısa bir ekipman tanıtımı olsun. Konuşmacı kullanım amacını anlatıyor, kamera bir bağlantı noktasını gösteriyor ve deneme sırasında uyarı sesi duyuluyor. Bu varsayımsal bir senaryodur. Metin hazırlamadan önce konuşma, anlamlı ses ve yalnız görüntüde verilen bilgi için üç ayrı liste yapın. Her ses efektinin açıklanması gerekmeyebilir; ürünün nasıl anlaşılacağını değiştiren bilgiye odaklanın. Sonra hangi bilginin hangi erişilebilir alternatifte bulunacağını belirleyin.
Altyazıyı yalnız kelime tanıma olarak görmeyin
W3C altyazı rehberi, konuşma yanında anlaşılma için gerekli konuşma dışı seslerin de eşzamanlı aktarılmasını açıklar. Örneğimizde uyarı sesi işlemin sonucunu bildiriyorsa bunun anlamı görünür olmalıdır. Konuşmacılar değiştiğinde kimin konuştuğu da anlaşılabilmeli. Otomatik araçtan çıkan metni son teslim kabul etmeyin; ürün adı, teknik terim, olumsuz cümle ve zamanlama hatalarını insan kontrolünden geçirin. Küçük bir kelime hatası talimatın anlamını değiştirebilir.
Dil çevirisini ayrı bir editoryal kontrol olarak ele alın
Türkçe konuşmanın İngilizceye aktarılması için yalnız dosya adını değiştirmek yeterli değildir. Teknik terimlerin web sitesindeki ürün adlarıyla uyumunu kontrol edin. Çeviri kısa satırlara bölünürken anlam veya olumsuzluk kaybolmamalı. Oynatıcıda dil seçenekleri açık isimlerle sunulsun. Kaynak dildeki ses açıklamalarının çeviride de gerekli olup olmadığını değerlendirin. İki dilde dosya bulunması, her iki dosyanın doğruluğunun sınandığı anlamına gelmez; ayrı gözden geçirme kaydı tutun.
Metin dökümünde görünmeyen bilgiyi tamamlayın
W3C metin dökümü rehberi, betimleyici dökümün önemli görsel bilgiyi de içermesini açıklar. Örneğimizde kamera sessizce bağlantı noktasını işaret ediyorsa yalnız konuşmayı kopyalamak eksik kalır. “Bağlantı noktası gövdenin sağ yanında gösterilir” gibi gerekli açıklamayı ekleyin; görselden doğrulanmayan teknik özellik üretmeyin. Konuşmacı isimleri ve bölüm başlıkları uzun metni taramayı kolaylaştırabilir. Metni ziyaretçinin bulabileceği şekilde videonun yakınında sunun.
Gerçek oynatıcıda zamanlamayı kontrol edin
Altyazı dosyasının açılması ilk kontroldür; doğru anda okunması ayrı kontroldür. Konuşma bitmeden kaybolan veya ürün gösterimini kapatan satırları inceleyin. Telefon ekranında kontrol düğmeleri açıkken okunurluğu deneyin. Dil değişimi, duraklatma ve farklı bölüme atlama sonrasında eşleşme sürmeli. Kullanılan oynatıcının desteklediği dosya biçimini doğrulayın. Altyazıyı videoya kalıcı gömmek ile seçilebilir bir metin izi sağlamak farklı kullanım sonuçları doğurur; teslim biçimini baştan kararlaştırın.
Sessiz izleme ve yalnız okuma görevleri verin
Katılımcıdan önce sesi kapalı videoyla bağlantı noktasını bulmasını, sonra yalnız dökümü okuyarak anlatılan işlemi özetlemesini isteyin. Eksik bilgi iki görevde farklı ortaya çıkabilir. Kontrol sonucu genel bir erişilebilirlik sertifikası değildir; bu içeriğin belirli görevlerdeki gözlemidir. Web tasarım tesliminde video, altyazı dosyaları ve dökümü birlikte kaydedin. Yükleme ve oynatma davranışı için videonun içeriği engellememesi rehberine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Otomatik altyazıyı doğrudan yayımlayabilir miyiz?
Önce doğruluk ve zamanlama kontrolü yapın. Teknik terimler, isimler ve anlamı tersine çevirebilen küçük kelimeler özellikle gözden geçirilmelidir.
Metin dökümü altyazının yerine geçer mi?
Aynı işlevi üstlenmezler. Altyazı izleme anına eşlik eder; döküm ayrı okunabilir. Videonun içeriğine göre ikisine de ihtiyaç olabilir.