Hedefe gitmek ile işlem yapmak

Yeni bir hizmet sayfasına veya aynı sayfadaki bir bölüme gidiliyorsa adresi olan bir bağlantı düşünün. Form göndermek, seçimi uygulamak ya da bir pencere açmak ise bir işlemdir. W3C’nin buton örüntüsü bu işlev ayrımını ve düğmelerin Enter ile Boşluk tuşlarıyla etkinleşmesini açıklar. Tasarım dosyasında tümünü “buton” diye adlandırmak, uygulamada aynı öğe olmalarını gerektirmez.

Aynı etiketin üç ayrı sonucu

Bir danışmanlık sitesinde “Teklif al” ayrı bir brief sayfasına götürüyorsa bağlantıdır. Aynı metin kısa bir başvuru penceresi açıyorsa düğmedir; açılan pencerenin yönetimi de kapsamın parçasıdır. Formun sonundaki kontrol bilgileri iletiyorsa “Talebi gönder” gibi sonucu açıklayan bir etiket daha nettir. Bu örnekler temsili tasarım kararlarıdır; belirli bir müşteri sitesinde uygulanmış özellik iddiası değildir.

Kullanıcının beklediği seçenekleri koruyun

Bir proje ayrıntısına giden öğe için ziyaretçinin adresi kopyalaması ve ayrı sekme açmayı seçmesi anlamlıdır. Bir seçimi kaydetme işleminde ise yeni sekme açılması beklenen sonuç değildir. Tasarım incelemesinde yalnız sol tıklamayı denemeyin: sağ tık menüsü, klavye odağı ve hedefin anlaşılması da konuşulsun. Ekranda küçük bir metin bağlantısı gibi görünen kontrol gerçekte işlem yapıyorsa bunu görsel dilde ve erişilebilir adında açıklaştırın.

Beş dakikalık kontrol listesi

  • Ana sayfadaki üç önemli eylemi ve tıklanınca olacak sonucu yazın.
  • Bağlantı hedefinin gerçek bir adres olduğunu denetleyin.
  • Tab ile her kontrole sırayla ulaşın; odağın görünür olduğuna bakın.
  • Düğmeleri Enter ve Boşluk ile deneyin; formu yanlışlıkla ikinci kez göndermeyin.
  • Pencere açılıyorsa kapatınca kullanıcının nerede kaldığını sınayın.
  • Türkçe ve İngilizce etiketleri işlevine göre okuyun: “Gönder” ve “İncele” aynı sonucu vaat etmez.

Tasarım teslimine davranış notu ekleyin

Her önemli kontrolün yanına hedef veya işlem, yüklenme hali, hata hali ve işlem sonrası odak davranışı yazılabilir. Bu kısa not, güzel görünen bir tasarımın uygulamada farklı yorumlanmasını azaltır. Yeni sekme kararını ayrıca bağlantı davranışı rehberimizde inceleyebilirsiniz. Web tasarım çalışmasında görsel onay ile işlev kontrolünü birlikte ele alın.

Somut bir teslim tablosunda “Proje ayrıntısı: hedef adres”, “Filtreleri uygula: listeyi güncelle” ve “Talebi gönder: form sonucu” satırları bulunabilir. Her satırın yanında beklenen geri bildirim yer alsın. Bu tabloyu hem tasarımcı hem geliştirici aynı ekrana bakarak doldursun. Son kontrolde kullanılan kontrol türünü kullanıcıya teknik terimlerle açıklamak gerekmez; ziyaretçi açık bir etiket ve beklediği sonucu görmelidir.

Sık sorulan sorular

Bağlantı görsel olarak büyük bir buton olabilir mi?

Evet. Görsel vurgu ile teknik işlev ayrı kararlardır; başka bir adrese götürüyorsa bağlantı davranışını koruyun.

Bütün kontroller aynı renkte mi olmalı?

Şart değil. Önceliği ve işlevi anlaşılır kılan tutarlı bir görsel düzen seçin; renk tek başına davranışı açıklamasın.

Kaynaklar ve ileri okuma

W3C WAI — Button pattern ↗
Web tasarım & geliştirmeBu hizmeti konuşalım ↗